ประกันสังคม ม.33 ม.39 ม.40 ต่างกันตรงไหน ลาออกจากงานแล้วสิทธิหายเลยไหม
ประกันสังคมไทยแบ่งผู้ประกันตนเป็น 3 มาตราหลักตามสถานะการทำงาน: ม.33 คือพนักงานประจำที่นายจ้างสมทบให้ครึ่งหนึ่ง ม.39 คือคนที่ออกจากงานแล้วสมัครจ่ายเองต่อเพื่อรักษาสิทธิ และ ม.40 คือผู้ประกอบอาชีพอิสระที่สมัครใจเข้าระบบ — สิทธิและเงินสมทบต่างกันชัดเจน และการเปลี่ยนผ่านระหว่างมาตรามี "กำหนดเวลา" ที่พลาดแล้วย้อนไม่ได้
สรุปใน 30 วินาที
- ม.33 สิทธิครบสุด (รวมว่างงาน) เพราะมีนายจ้างร่วมจ่าย
- ออกจากงานแล้วมีเวลา 6 เดือนในการสมัคร ม.39 เพื่อรักษาสิทธิต่อเนื่อง — เลยกำหนดคือจบ
- ม.40 เบี้ยถูกสุดแต่คุ้มครองน้อยสุด เหมาะกับฟรีแลนซ์-ค้าขายที่ยังไม่มีอะไรคุ้มครองเลย
สามมาตรา ต่างกันอย่างไรบ้าง
| ประเด็น | ม.33 | ม.39 | ม.40 |
|---|---|---|---|
| ใคร | ลูกจ้างในระบบ | อดีต ม.33 ที่จ่ายเองต่อ | อาชีพอิสระ |
| เงินสมทบ | หักจากค่าจ้าง + นายจ้างสมทบ | จ่ายเองรายเดือน | จ่ายเองตามแผนที่เลือก |
| เจ็บป่วย/รักษา | มี | มี | ไม่มีสิทธิรักษา (ใช้บัตรทอง) แต่มีเงินชดเชยขาดรายได้ |
| ว่างงาน | มี | ไม่มี | ไม่มี |
| ชราภาพ | บำเหน็จ/บำนาญ | บำเหน็จ/บำนาญ (ฐานคำนวณต่ำลง) | บำเหน็จตามแผน |
อัตราเงินสมทบและเพดานมีการปรับเป็นระยะ โปรดตรวจสอบประกาศสำนักงานประกันสังคมล่าสุดก่อนตัดสินใจ
ลาออกจากงานแล้ว ควรต่อ ม.39 ไหม
คำถามสำคัญคือคุณจะกลับเข้างานประจำเร็วแค่ไหน ถ้าเว้นช่วงยาวหรือออกมาทำอิสระถาวร ม.39 ช่วยรักษาสิทธิรักษาพยาบาลและนับอายุงานบำนาญต่อเนื่อง จุดที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ: ฐานคำนวณบำนาญของ ม.39 ต่ำกว่า ม.33 การอยู่ ม.39 นานๆ ก่อนเกษียณอาจดึงค่าเฉลี่ยฐานเงินบำนาญลง — เป็นรายละเอียดที่ควรถามสำนักงานประกันสังคมให้ชัดกับกรณีของตัวเอง เพราะแต่ละคนอายุงานไม่เท่ากัน
กับดัก 6 เดือนที่แพงที่สุด
สิทธิ ม.39 เปิดให้เฉพาะคนที่สมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน พลาดหน้าต่างนี้ = อายุงานสะสมเพื่อบำนาญที่เก็บมาทั้งชีวิตหยุดเดินต่อทันที ลองคิดดู: คนทำงานมา 10 ปีที่ลืมสมัครเพราะ "เดี๋ยวค่อยทำ" กำลังทิ้งสิทธิบำนาญรายเดือนหลังเกษียณที่อาจต่างกันเป็นพันบาทต่อเดือน — คูณ 20 ปีหลังเกษียณคือเงินหลักแสนที่หายเพราะเอกสารหนึ่งใบที่ไม่ได้ยื่นใน 180 วัน ใครเพิ่งออกจากงาน นี่คือรายการที่ควรทำก่อนอัปเดตเรซูเม่เสียอีก และอย่าลืมว่าสิทธินี้ผูกกับฐานค่าจ้างและค่าแรงขั้นต่ำที่ขยับทุกปี ยิ่งวางแผนเร็ว ยิ่งได้เปรียบ เหมือนที่ควรเข้าใจเงินเฟ้อก่อนวางแผนเกษียณ และเข้าใจดอกเบี้ยนโยบายก่อนตัดสินใจเรื่องหนี้
ระบบประกันสังคมไม่ได้ซับซ้อนเกินเข้าใจ มันแค่ไม่เคยมีใครสรุปให้จบในหน้าเดียว — ตอนนี้คุณรู้แล้ว คำถามคือคนข้างตัวคุณรู้หรือยัง
คำถามที่พบบ่อย
ลาออกจากงานแล้วต้องสมัคร ม.39 ภายในกี่วัน
ภายใน 6 เดือนนับจากวันสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ถ้าพลาดกำหนดนี้จะสมัครไม่ได้อีก และอายุงานสะสมเพื่อสิทธิบำนาญจะหยุดนับต่อทันที ควรทำเป็นเรื่องแรกๆ หลังออกจากงาน
มาตรา 40 มีสิทธิรักษาพยาบาลไหม
ไม่มีสิทธิรักษาพยาบาลจากประกันสังคม ผู้ประกันตน ม.40 ใช้สิทธิบัตรทองในการรักษา แต่ได้เงินชดเชยการขาดรายได้เมื่อเจ็บป่วยหรือทุพพลภาพตามแผนที่เลือกจ่าย โปรดตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับสำนักงานประกันสังคม
